Een teleprompter gebruiken in de kerk: preken, lezingen en livestreams

Een teleprompter in de kerk houdt de woorden van een preek, een lezing of de mededelingen voor degene die spreekt, terwijl het gezicht naar de gemeente gericht blijft. Grote kerken gebruiken daar glazen prompters en podiummonitors voor. De meeste kerken hebben die apparatuur niet nodig: een tablet op de preekstoel of een scherm achter in de zaal, met een prompter in de browser, doet het werk.

Deze gids behandelt de opstellingen die werken in een kerkzaal, hoe een vrijwilliger de prompter vanaf de geluidstafel bedient, hoe je een preek opmaakt zodat je hem in één oogopslag leest, en wat je doet voor de livestreamcamera. De voorbeelden gebruiken EasyPrompter, een gratis teleprompter die in de browser draait op elke telefoon, tablet of computer.

Wie gebruikt een prompter in de kerk

• Voorgangers en predikanten die een volledige tekst uitschrijven, maar vaker willen opkijken dan met papier lukt.
• Lectoren van Schriftlezingen en gebeden, vooral vrijwilligers die zenuwachtig zijn voor een volle zaal.
• Presentatoren van de mededelingen, het welkomstwoord en de afkondigingen, die namen en data precies goed moeten hebben.
• Livestream- en videoteams die een welkomstvideo, een overdenking of een doordeweekse boodschap opnemen.

Een volledig uitgeschreven tekst is niet altijd het antwoord. Veel voorgangers combineren de twee: de opening, de kernpunten en het slot woord voor woord uitgeschreven, en de verhalen in het midden als korte steekwoorden. Een prompter kan beide aan, want hij toont wat je erin zet.

Kies je opstelling

Zet de tekst waar je ogen vanzelf heen gaan: naar de mensen, niet plat op de preekstoel.

Een tablet op de preekstoel

De eenvoudigste opstelling. Open EasyPrompter in de browser van de tablet, of in de gratis iPad-app, kies een grote letter en zet de tablet op de preekstoel, naar je toe gekanteld. Vanuit de kerkbanken lijkt het op aantekeningen. Voor een korte lezing werkt een telefoon ook, met een kleinere letter.

Een confidence monitor achterin of op de vloer

Een scherm achter in de kerkzaal, of op de vloer van het podium naar de voorganger gericht, laat de voorganger lezen terwijl die over de hele zaal kijkt. Sluit het als tweede scherm aan op een laptop (uitgebreid, niet gedupliceerd). Kies in EasyPrompter op de laptop Ander scherm in het snelmenu van de prompter: de prompter opent in een eigen venster, schermvullend op het andere scherm in Chrome en Edge (in andere browsers sleep je hem erheen), en het tabblad op de laptop wordt het bedieningspaneel.

Een glazen prompter voor de camera

Voor een livestream of een opgenomen boodschap laat een beamsplitter-prompter op de camera de spreker lezen terwijl die recht in de lens kijkt. Leg een telefoon of tablet onder het glas en zet Spiegelen aan. Onze gids over spiegelmodus en beamsplitters legt de opstelling uit, en de teleprompters die we aanraden beginnen met modellen voor een telefoon.

Laat een vrijwilliger hem bedienen vanaf de techniektafel

Veel kerken hebben al iemand achter de geluidstafel of bij de dia’s. Die kan ook de prompter bedienen, zodat de voorganger er nooit aan hoeft te komen.

• Afstandsbediening (Pro). Log in op de tablet op de preekstoel en op de laptop of telefoon van de vrijwilliger. De afstandsbediening toont een live voorbeeld van wat de voorganger ziet, afspelen en pauzeren, de snelheid, en de lijst met alinea’s om naar een punt te springen. Of open Afstandsbediening op het prompterscherm en scan de QR-code met een willekeurige telefoon: die wordt de afstandsbediening, zonder app en zonder inloggen op die telefoon.
• Wijzigingen op het laatste moment. Verandert er tijdens de dienst een naam of een datum, dan past de vrijwilliger de tekst aan op de afstandsbediening en tikt op Opslaan en synchroniseren. De prompter toont de nieuwe woorden en houdt zijn plek.
• Met het toetsenbord. Draait de prompter met Ander scherm op de laptop aan de techniektafel, dan kan de vrijwilliger de toetsen gebruiken: spatiebalk om te pauzeren, ↑ en ↓ voor de snelheid, ← en → voor de vorige of volgende alinea.

Op de pagina over de afstandsbediening zie je hoe het werkt.

Of laat de prompter de voorganger volgen

Een preek gaat zelden in een vast tempo: je vertraagt bij een vers, stopt voor een verhaal, versnelt als het goed loopt. Twee gratis opties houden de tekst bij je, zonder bediener:

• Automatisch tempo. Zet Auto naast de snelheid aan en de prompter luistert naar de stem van de lezer: hij wacht op de eerste woorden, volgt je tempo en stopt als jij stopt. Test het eerst in de ruimte, met de geluidsinstallatie aan: de tablet luistert via zijn eigen microfoon, dus hij moet dicht bij de voorganger staan.
• Een presenter. Koppel een presenter aan de tablet. De meeste sturen Page Up en Page Down, die naar de vorige of volgende alinea gaan, zodat elke klik het volgende deel van de preek in beeld brengt.

Een preek opmaken voor de prompter

• Grote, duidelijke letters. 60 px of meer op een tablet op armlengte; groter op een monitor achter in de zaal. Lichte tekst op zwart leest het makkelijkst en verlicht je gezicht niet.
• Korte regels. Gebruik de zijmarges, zodat elke regel maar een handvol woorden bevat. Je neemt een regel in je op, kijkt op en zegt hem.
• Eén alinea per gedachte. Elke alinea is een stap voor de presenter of de afstandsbediening, dus een punt, een vers of een verhaal kan elk één alinea zijn.
• Bijbelteksten apart. Zet elk vers in een eigen alinea, met de tekstverwijzing op de regel erboven, zodat je het makkelijk vindt en langzaam kunt lezen.
• Aanwijzingen in hoofdletters. PAUZE, BIDDEN, VOLGENDE DIA op een eigen regel vallen op tussen wat je zegt. Je kunt kernwoorden ook vet of in een kleur zetten.

Hoe je schrijft voor het oor, lees je in een tekst schrijven voor de teleprompter. Om de lengte te plannen zet de spreektijdcalculator minuten om in woorden: een preek van 25 minuten op 120 woorden per minuut is ongeveer 3.000 woorden.

Dia’s en liedteksten blijven waar ze zijn

EasyPrompter is voor degene die spreekt. De liedteksten, de verzen en de dia’s die de gemeente ziet, blijven in je presentatiesoftware. De twee draaien naast elkaar: de dia’s op de beamer, de prompter op de preekstoel of de confidence monitor.

Lectoren en gastsprekers oefenen thuis

Een vrijwilliger die op zondag voorleest, is veel rustiger als die de tekst eerst een paar keer hardop heeft gelezen. Met oefenlinks (Pro) stuur je de lezing of de mededelingen als link. Die opent op hun telefoon zonder app en zonder account, opgemaakt voor het scherm dat ze in de kerk gebruiken, en de snelheid en tekstgrootte die ze kiezen, komen terug bij de tekst.

Checklist voor zondag

• Preek definitief, hardop gelezen en getimed op je eigen spreektempo
• Letter groot genoeg vanaf de preekstoel of achter in de zaal, zijmarges ingesteld
• Tablet opgeladen of aan de lader, Niet storen aan, helderheid gecontroleerd in het licht van de zaal
• Confidence monitor aangesloten als uitgebreid scherm, prompter geopend met Ander scherm
• Besloten wie bedient: de afstandsbediening van de vrijwilliger, een presenter of Auto, getest met de geluidsinstallatie aan
• Aftellen aan, snelheid iets aan de lage kant; de voorganger weet hoe je pauzeert
• Een geprinte versie op de preekstoel, voor het geval dat

Veelgestelde vragen