Zo gebruik je een teleprompter voor presen­taties en speeches

Een teleprompter voor presentaties doet één ding: hij houdt je exacte woorden voor je terwijl je gezicht naar het publiek gericht blijft. Politici en keynotesprekers op congressen gebruiken daar glazen prompters voor, maar die apparatuur heb je niet nodig. Een tablet op het spreekgestoelte of een laptop die naar je toe staat, met een prompter in de browser, volstaat voor de meeste toespraken, van een teamoverleg tot de speech van de getuige.

Deze gids behandelt wanneer een tekst helpt op het podium, de opstellingen die werken in een echte zaal, hoe je één presenter deelt tussen je slides en je tekst, en hoe je het tempo van een speech afstemt op mensen in plaats van een camera. De voorbeelden gebruiken EasyPrompter, een gratis teleprompter die in de browser werkt op elke telefoon, tablet of computer.

Wanneer een teleprompter helpt op het podium

Een volledige tekst is de moeite waard als de formulering belangrijk is: een keynote met een vaste tijd, een pitch waarin elke bewering is gecontroleerd, een grafrede of bruiloftsspeech die je maar één keer geeft, of een toespraak in een tweede taal. Het helpt ook als zenuwen het probleem zijn, omdat je nooit naar de volgende zin hoeft te zoeken.

Voor sessies met veel discussie, workshops of vragenrondes werken steekwoorden meestal beter dan een tekst woord voor woord. Veel sprekers combineren de twee: schrijf de opening en het slot uit, de delen die mensen onthouden, en houd het midden bij korte steekwoorden.

Kies je opstelling

De regel is dezelfde als voor de camera: zet de tekst waar je ogen vanzelf zouden zijn. Op het podium betekent dat bij de ooglijn van het publiek, niet plat op een tafel.

Een tablet op het spreekgestoelte

De meest praktische opstelling voor de meeste sprekers. Open EasyPrompter in de browser van de tablet, kies een grote letter en zet de tablet op het spreekgestoelte, schuin naar je toe op een kleine standaard of de rand van het spreekgestoelte. Een tablet is groot genoeg om op armlengte te lezen, en vanuit het publiek lijkt het op aantekeningen, waar niemand zich aan stoort. Een telefoon werkt ook voor een korte speech, maar dan heb je een kleinere letter of minder woorden per regel nodig.

Een laptop of een confidence monitor

Presenteer je vanaf je eigen laptop, dan kun je EasyPrompter daarop in een apart venster gebruiken. Op congressen staat vaak een confidence monitor: een scherm op de vloer van het podium of achter in de zaal dat naar de spreker gericht is. Is die als tweede scherm aan je laptop gekoppeld, sleep dan het venster van EasyPrompter erheen voordat je op Start drukt, zodat de prompter daar op volledig scherm opent terwijl je slides naar de projector gaan. Vraag het AV-team vooraf hoe hun monitoren zijn aangesloten.

Glazen speechprompters

De "presidentiële" prompters aan weerszijden van een spreekgestoelte zijn platen beamsplitter-glas met een scherm eronder. Het publiek ziet helder glas; jij ziet de tekst. Heb je toegang tot zo'n opstelling, leg dan een tablet onder het glas en zet Spiegelen aan, zodat de weerkaatsing goed leesbaar is. Onze gids over teleprompter spiegelmodus en beamsplitters behandelt de opstelling.

Slides en de prompter: wie krijgt de presenter

Een presenter is gekoppeld aan één apparaat en stuurt daar toetsaanslagen naar, meestal Page Up en Page Down. Staan je slides en je tekst op verschillende apparaten, dan kan één presenter ze niet allebei bedienen. Kies de indeling die bij de toespraak past:

• Laat de tekst scrollen, klik door de slides. Houd de presenter voor je slides en laat EasyPrompter in een vast tempo scrollen. Tik op de tablet om te pauzeren voor applaus of een vraag, en tik nog een keer om verder te gaan. Dit is de eenvoudigste optie en werkt goed voor geoefende toespraken.
• Twee presenters. Koppel een tweede presenter of een kleine bluetooth-afstandsbediening aan de tablet. In EasyPrompter gaan Page Up en Page Down naar de vorige of volgende alinea, en een knop die spatie of Enter stuurt, speelt af en pauzeert.
• Iemand anders doet de slides. Bij grotere evenementen klikt een collega of de AV-tafel de slides op het juiste moment door, en bedient jouw presenter de prompter.
• Afstandsbediening vanaf een ander apparaat (Pro). Log met EasyPrompter Pro op twee apparaten in en gebruik het ene als afstandsbediening voor het andere, bijvoorbeeld je telefoon die de prompter op de tablet op het spreekgestoelte bedient: starten, pauzeren, snelheid en grootte. Of open Afstandsbediening op het prompterscherm en scan de QR-code met een willekeurige telefoon: die wordt de afstandsbediening, zonder in te loggen op die telefoon.

Loopt de tekst op dezelfde laptop als de slides, dan gaat de presenter naar het venster waarop het laatst is geklikt, dus test het goed. Een apart apparaat verrast je veel minder snel midden in je toespraak. Het deel over presenters in de handleiding legt het koppelen uit en de toetsen waarop EasyPrompter reageert.

Het tempo van een speech in een zaal

Een zaal heeft meer tijd nodig dan een camera. Mensen lachen, reageren en kijken naar je slides, en pauzes hebben live meer gewicht. De meeste sprekers komen bij presentaties en speeches ergens rond 110 tot 135 woorden per minuut uit, langzamer dan de 130 tot 160 die op video normaal voelt.

• Begin langzamer dan je denkt. Zet de snelheid van EasyPrompter iets onder je oefentempo. Het is makkelijker om te versnellen met ↑ dan om je opgejaagd te voelen door de tekst.
• Pauzeer de tekst, niet alleen je stem. Tik om te pauzeren voor een grote grap of een slide waar je omheen praat. Tik nog een keer als je klaar bent.
• Markeer je ademhalingen. Laat een lege regel na elke alinea en voor belangrijke punten. Op de prompter zie je dat als ruimte, en die herinnert je eraan om te stoppen.
• Neem de tijd op vóór de dag zelf. EasyPrompter toont onder je tekst een geschatte leestijd, op basis van je snelheid. Om een tijdslot te plannen, zet de spreektijdcalculator minuten om in woorden. Een toespraak van tien minuten op 120 woorden per minuut is ongeveer 1.200 woorden.

Meer over een tempo kiezen en testen lees je in de beste leessnelheid voor een teleprompter.

Maak de tekst klaar voor het podium

Tekst die je op afstand leest, moet groter en eenvoudiger zijn dan tekst die je aan een bureau leest.

• Grote, duidelijke letters. Een lettergrootte van 60 px of meer op een tablet op armlengte is een goed begin. Atkinson Hyperlegible, het standaardlettertype, is ontworpen om makkelijk leesbaar te zijn.
• Korte regels. Gebruik zijmarges zodat elke regel een handvol woorden bevat. Je neemt een regel in één blik op en kijkt weer op.
• Aanwijzingen in hoofdletters. Zet regieaanwijzingen zoals VOLGENDE SLIDE of PAUZE op een eigen regel in hoofdletters, zodat ze opvallen tussen wat je zegt. Met Pro kun je ze ook een kleur geven of kernwoorden vet maken.
• Licht op donker. Witte of gele tekst op zwart leest makkelijk en verlicht je gezicht niet van onderaf.

Voor schrijven voor het oor, zie tekst schrijven voor een teleprompter. Met Pro heeft de AI-scriptschrijver de vormen Presentatie en Speech en stemt hij de lengte van het concept af op je leessnelheid, zodat een verzoek van drie minuten terugkomt als ongeveer drie minuten.

Houd oogcontact met de zaal

Voor de camera kijk je in één lens. Op het podium kijk je naar mensen, en de prompter is een vangnet, niet iets om naar te staren.

• Kijk, kijk op, spreek uit. Neem een zinsdeel op, kijk op en zeg het tegen iemand in de zaal. Kijk dan even omlaag voor het volgende. Met oefening worden de blikken kort en regelmatig.
• Laat je blik door de zaal gaan. Rond elke gedachte af terwijl je naar een ander deel van het publiek kijkt: links, midden, rechts.
• Ken de eerste en laatste zin uit je hoofd. Beginnen zonder omlaag te kijken zet de toon, en een slot dat je uit je hoofd kent, laat je eindigen met oogcontact.
• Gebaar zoals je zonder tekst zou doen. De tekst blijft bewegen, of je handen dat nu doen of niet.

Bruiloftsspeeches en evenementen

Voor een toost, een bruiloftsspeech of een grafrede valt een telefoon of tablet minder op dan een stapel papier, en hij is makkelijker te lezen in een schemerige zaal. Een paar dingen zorgen dat het soepel gaat:

• Laad de tekst voordat je opstaat. In de gratis teleprompter wordt je tekst niet opgeslagen en is hij weg als de pagina wordt gesloten of opnieuw geladen, dus bewaar het origineel in je notities of e-mail en plak het erin kort voor je aan de beurt bent. Pro slaat je teksten op en synchroniseert ze, zodat de speech die je op je laptop schreef al op je telefoon staat.
• Zet je telefoon op stil. Zet Niet storen aan, zodat een melding je volgende regel niet bedekt.
• Houd hem stil, of leg hem neer. Is er een spreekgestoelte, gebruik het dan. Houd je de telefoon vast, houd hem dan op borsthoogte en zet de snelheid lager: je kunt pauzeren met een tik of de tekst met je duim verschuiven.
• Neem papier mee als reserve. Een geprinte versie in je zak kost niets.

Oefen met de prompter

Ook een speech met prompter moet je oefenen. Lees hem door in Voorbeeld om onhandige zinnen te vinden, en draai hem dan twee of drie keer hardop op volle snelheid, staand, met het apparaat waar het op de dag zelf staat. Zet Herhalen aan om de opening te oefenen tot die natuurlijk voelt. Neem als het kan een oefenronde op met je telefoon en kijk die terug: je ziet meteen of je genoeg opkijkt. Voor algemene techniek, lees hoe gebruik je een teleprompter natuurlijk.

Checklist voor de toespraak

• Tekst definitief, hardop gelezen, getimed op je podiumtempo
• Openings- en slotzinnen uit je hoofd geleerd
• Letters groot genoeg vanaf waar je staat; zijmarges maken de kolom smaller
• Tablet of telefoon op het spreekgestoelte, schuin omhoog, helderheid gecontroleerd in het licht van de zaal
• Apparaat opgeladen, Niet storen aan, scherm ingesteld om aan te blijven
• Plan voor de presenter gekozen en getest: slides, prompter of allebei
• Aftellen aan, snelheid iets langzaam; je weet hoe je pauzeert
• Papieren reserve in je zak

Veelgestelde vragen